Bolalar xirurgiyasi · MKB-10: K35.8
Appenditsit (O‘tkir ko‘richak yallig‘lanishi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Qorin og‘rig‘i bir necha soatdan oshsa, o‘ng pastga ko‘chsa, qayt qilish va isitma bilan birga bo‘lsa, shoshilinch xirurg ko‘rigiga boring. Og‘riq keskin kuchayib, qorin qattiq taranglashsa, bola holsizlansa, rangi oqarsa yoki hushi xiralashsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Odatda qorin og‘rig‘i kindik atrofida boshlanib, keyin o‘ng pastki qismga ko‘chadi. Ishtaha yo‘qoladi, ko‘ngil aynishi va qayt qilish, isitma kuzatiladi. Bola yurganda, yo‘talganda yoki sakraganda og‘riq kuchayadi, tizzasini qorniga tortib yotadi. Kichik bolalarda belgilar noaniq bo‘ladi.
Qanday aniqlanadi
Xirurg bolaning qornini ko‘rikdan o‘tkazadi, qon tahlili va qorin bo‘shlig‘i ultratovush tekshiruvi buyuriladi. Ba’zan boshqa kasalliklardan farqlash uchun kuzatuv yoki qo‘shimcha tekshiruvlar kerak bo‘ladi. Tashxis shifokor ko‘rigida qo‘yiladi.
Davolash yondashuvi
Tasdiqlansa, odatda jarrohlik yo‘li bilan chuvalchangsimon o‘simta olib tashlanadi, bu bolalar xirurgi tomonidan kasalxonada o‘tkaziladi. Operatsiyadan keyin parvarish, rejim va bosqichma-bosqich ovqatlanish tavsiya etiladi. Uyda og‘riq qoldiruvchi berish yoki isitgich qo‘yish mumkin emas. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Kechiksa o‘simta yorilib, yiring qorin pardasiga tarqalishi (peritonit), qorin ichi abssessi va og‘ir holat yuzaga kelishi mumkin.
Sababi
Chuvalchangsimon o‘simtaning axlat toshlari yoki limfoid to‘qima bilan tiqilib qolishi va bakterial yallig‘lanishi.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Qorin og‘rig‘ida o‘zboshimchalik bilan isitgich qo‘ymang va og‘riq qoldiruvchi bermang, bu tashxisni qiyinlashtiradi; zudlik bilan shifokorga murojaat qiling.
Qanchalik uchraydi
Har qanday yoshda, ko‘proq 5-14 yosh oralig‘ida
Kutiladigan natija
Erta jarrohlik yo‘li bilan olib tashlansa, ko‘pchilik bolalar tez tiklanadi; yallig‘lanish tarqalgan bo‘lsa, kasalxonada qolish va tiklanish uzoqroq davom etadi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Bolalar xirurgi (Favqulodda 103)
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Gidrotsele (Moyak istisqosi) · Paraproktit (To‘g‘ri ichak atrofi yallig‘lanishi) · Pilorostenoz (Oshqozon chiqish qismi tug‘ma torligi)