Pediator.uz

Bolalar psixiatriyasi va nevrologiyasi · MKB-10: F84.0

Autizm spektrining buzilishlari (RAS)

Tayyorladi: shifokorTuri: ta’lim ma’lumoti, klinik ko‘rsatma emasPortal versiyasi: 2026-10-06

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Bola bir yoshda ismiga javob bermasa yoki ko‘rsatilgan narsaga qaramasa, bir yarim yoshgacha ma’noli so‘z aytmasa, ikki yoshda ikki so‘zli gap tuzmasa yoki ilgari bor ko‘nikmalarni yo‘qotsa, nevrolog yoki psixiatrga rejali murojaat qiling. Bola o‘ziga jiddiy jarohat yetkazsa, tutqanoq xurujlari bo‘lsa yoki hushdan ketsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Alomatlari

Bola ko‘z bilan aloqadan qochadi, ismiga kam javob beradi, nutq kech yoki ancha o‘zgacha rivojlanadi. Tengdoshlar bilan o‘ynash qiyin, bir xil harakatlar yoki o‘yinchoqlarga yopishib qoladi, kun tartibi o‘zgarishiga bezovtalanadi. Tovush, yorug‘lik va teginishga sezgirlik o‘zgacha bo‘lishi mumkin.

Qanday aniqlanadi

Tashxis rivojlanishni uzoq kuzatish, ota-onalar bilan suhbat va maxsus tuzilgan baholash shkalalari asosida bolalar psixiatri, nevrolog va psixolog tomonidan qo‘yiladi. Eshitish tekshiruvi va boshqa sabablarni inkor etish uchun qo‘shimcha tekshiruvlar o‘tkaziladi.

Davolash yondashuvi

Eng muhimi erta boshlangan kompleks yordam: defektolog, logoped, psixolog bilan muntazam mashg‘ulotlar, bola va oila uchun tuzilgan kun tartibi, ijtimoiy ko‘nikmalarni o‘rgatish. Zarur bo‘lsa, qo‘shimcha holatlar bo‘yicha shifokor yordam beradi. Davolashni shifokor belgilaydi.

Asoratlari

Yordam kech boshlansa, nutq va ijtimoiy rivojlanishda sezilarli orqada qolish, o‘rganishda qiyinchilik, xulq-atvor muammolari, tashvish va uyqu buzilishi kuzatilishi mumkin. Erta yordam ko‘p holatda natijani yaxshilaydi.

Sababi

Genetik va neyrobiologik omillar, miya neyronlararo aloqasining o‘ziga xosligi.

Oldini olish

Aniq oldini olish usuli yo‘q. Rivojlanishni muntazam kuzatish va erta skrining (18 va 24 oylikda shifokor ko‘rigida) kasallikni erta aniqlab, erta yordam boshlashga imkon beradi. Emlashlar autizmga olib kelmaydi.

Qanchalik uchraydi

Nisbatan tez-tez uchraydigan holat, o‘g‘il bolalarda ko‘proq kuzatiladi; alomatlar odatda 2-3 yoshgacha seziladi.

Kutiladigan natija

Erta va muntazam yordam ko‘p bolalarda nutq, ijtimoiy va kundalik ko‘nikmalarni sezilarli yaxshilaydi; natija har bir bolada turlicha, ko‘pchilikka umr bo‘yi qo‘llab-quvvatlash kerak bo‘ladi.

Qaysi mutaxassis ko‘radi

Bolalar psixiatri, Nevrolog, Defektolog, Logoped

Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Portalda ochish Emlash taqvimi

Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Diqqat yetishmovchiligi va giperfaollik (SDVG)

← Atopik dermatit (Bolalar allergik diatezi)Bakterial kon’yunktivit (Ko‘z yallig‘lanishi) →