Bolalar nevrologiyasi va psixologiyasi · MKB-10: F95.9
Bolalar asabiy tiki (Ko‘z pirpiratish, yelka uchishi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Tik bir oydan uzoq davom etsa, kuchaysa yoki murakkablashsa, nevrologga rejali murojaat qiling. Harakatlar paytida hush xira bo‘lsa, bola yiqilsa, tutqanoqqa o‘xshash holat, nutq yoki yurish buzilishi paydo bo‘lsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Bolada beixtiyor, qisqa, takrorlanuvchi harakatlar kuzatiladi: ko‘z pirpiratish, yelka uchirish, bosh silkitish, yuz burishtirish. Ba’zan tomoq qirish yoki yo‘talga o‘xshash tovushlar chiqadi. Tiklar xavotir, charchoq yoki hayajonda kuchayadi, uyquda kamayadi, bola ularni qisqa muddat to‘xtata oladi.
Qanday aniqlanadi
Nevrolog bolaning harakatlari, ularning davomiyligi va qaysi sharoitda kuchayishini so‘rab tashxis qo‘yadi. Boshqa sabablarni (ko‘z muammosi, allergiya, tutqanoq) inkor etish uchun ko‘z, EEG yoki boshqa tekshiruvlar buyurilishi mumkin. Psixolog ham ishtirok etadi.
Davolash yondashuvi
Ko‘p hollarda asosiy yondashuv tinch muhit, kunning aniq tartibi, yetarli uyqu, ekran vaqtini cheklash va bolani tik uchun tanbeh bermaslik. Psixolog yordami, xavotirni kamaytirish usullari qo‘llaniladi. Og‘ir holatlarda nevrolog maxsus rejani belgilaydi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Ko‘pincha bir necha oy ichida o‘tadi, ammo ba’zida surunkali bo‘lishi, bola xijolat bo‘lib, tengdoshlar bilan munosabatlari yomonlashishi, xavotir va e’tibor yetishmasligi bilan birga kelishi mumkin.
Sababi
Aniq sabab ma’lum emas: irsiy moyillik va miya tizimlarining rivojlanish xususiyatlari rol o‘ynaydi; stress, charchoq va hayajon tiklarni kuchaytirishi mumkin.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Kun tartibiga rioya, yetarli uyqu, ekran vaqtini cheklash, oiladagi tinch muhit va bolani tik uchun jazolamaslik belgilarni kamaytirishga yordam beradi.
Qanchalik uchraydi
Ko‘proq maktabgacha va boshlang‘ich maktab yoshida boshlanadi, o‘g‘il bolalarda tez-tez uchraydi; ko‘pincha stress va charchoq fonida kuchayadi.
Kutiladigan natija
Ko‘pincha vaqt o‘tishi bilan o‘zi susayadi yoki yo‘qoladi, ammo to‘lqinsimon kechishi mumkin. Davomli yoki og‘ir bo‘lsa, nevrolog va psixolog nazorati kerak.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Nevrolog, Psixolog
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.