Logopediya va nevrologiya · MKB-10: F98.5
Duduqlanish (Logonevroz)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Duduqlanish bir necha oy davom etsa, kuchaysa yoki bola gapirishdan qo‘rqsa, rejali tartibda logoped va nevrologga murojaat qiling. Nutq to‘satdan buzilsa, yuz yoki qo‘l-oyoq bir tomoni sust bo‘lib qolsa, bosh og‘rig‘i, qusish yoki talvasa qo‘shilsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Bola gapirganda tovush yoki bo‘g‘inni takrorlaydi, cho‘zadi yoki so‘z boshida to‘xtab qoladi. Gap paytida yuz mushaklari tarang bo‘lishi, ko‘z qisish, qo‘l harakatlari qo‘shilishi mumkin. Hayajon, charchoq va stress holatida kuchayadi, ba’zan qo‘shiq aytganda yo‘qoladi. Bola gapirishdan qo‘rqib, jim qolishi ham mumkin.
Qanday aniqlanadi
Logoped nutqni kuzatadi, takrorlashlar turi va tez-tezligini baholaydi. Nevrolog asab tizimi holatini ko‘radi, psixolog xavotir va oiladagi muhitni o‘rganadi. Kerak bo‘lsa eshitish va boshqa sabablar tekshiriladi.
Davolash yondashuvi
Davolash kompleks: logoped mashqlari, nutq rejimi, psixolog yordami va kerak bo‘lganda nevrolog nazorati. Ota-onalarga bolaning gapini to‘xtatmaslik, shoshirmaslik, so‘zni takrorlatmaslik, xotirjam muhit yaratish tavsiya etiladi. Ko‘p hollarda erta murojaat yaxshi natija beradi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa, bola nutqidan uyalib, muloqotdan qochishi, maktabda o‘zlashtirishi va ishonchi pasayishi mumkin. Davomli xavotir va ijtimoiy qiyinchiliklar rivojlanishi, duduqlanish kattalikka o‘tib qolishi ehtimoli bor.
Sababi
Sabab to‘liq aniq emas. Irsiy moyillik, nutq va harakatni boshqaruvchi miya sohalari ishining o‘ziga xosligi rol o‘ynaydi. Kuchli qo‘rquv, stress, tez gapirish talabi yoki nutq rivojlanishi davridagi kechikish kasallikni boshlashi yoki kuchaytirishi mumkin.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Bolaga bosim o‘tkazmaslik, nutqini tuzatavermaslik, tinch muhit yaratish va kun tartibini saqlash; belgilar boshlansa, logoped va nevrologga erta murojaat qilish.
Qanchalik uchraydi
Ko‘proq nutq shakllanayotgan maktabgacha yoshdagi bolalarda uchraydi, o‘g‘il bolalarda tez-tez kuzatiladi; ko‘pincha qo‘rquv yoki stressdan keyin boshlanadi.
Kutiladigan natija
Ko‘pchilik bolalarda, ayniqsa erta murojaat qilinganda, nutq yaxshilanadi. Ba’zi hollarda surunkali kuzatuv va logoped mashg‘ulotlari kerak bo‘ladi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Logoped, Nevrolog, Psixolog
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.