Pediator.uz

Bolalar neyroxirurgiyasi · MKB-10: G91.9

Gidrotsefaliya (Bosh miyada suyuqlik to‘planishi)

Tayyorladi: shifokorTuri: ta’lim ma’lumoti, klinik ko‘rsatma emasPortal versiyasi: 2026-10-06

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Bosh aylanasi tez kattalashayotgan, liqildoq bo‘rtgan yoki bola rivojlanishda orqada qolayotgan bo‘lsa, nevrolog yoki neyroxirurgga tezroq murojaat qiling. DARHOL 103 yoki 112: qayta-qayta qusish bilan kuchli bosh og‘rig‘i, o‘ta uyquchanlik, hushni yo‘qotish, tutqanoq, ko‘zlarning pastga og‘ishi, nafasning susayishi yoki operatsiya qilingan bolada isitma va bezovtalik.

Alomatlari

Chaqaloq va kichik bolalarda bosh aylanasi me’yordan tez kattalashadi, liqildoq (bosh tepasidagi yumshoq joy) taranglashib bo‘rtadi, bosh tomirlari yaqqol ko‘rinadi. Bola bezovta yoki juda uyquchan, qusadi, ko‘zlari pastga qarab 'botayotgan quyosh' kabi og‘adi. Kattaroq bolalarda ertalabki bosh og‘rig‘i, qusish, ko‘rishning yomonlashuvi, muvozanat va o‘qishdagi muammolar kuzatiladi.

Qanday aniqlanadi

Shifokor bosh aylanasini muntazam o‘lchab, o‘sish grafigi bilan solishtiradi va asab tizimini baholaydi. Chaqaloqlarda liqildoq orqali miya ultratovushi, kattaroq bolalarda esa miya MRT yoki KT tekshiruvlari suyuqlik bo‘shliqlari kengayishini ko‘rsatadi. Ko‘zning tub qismi oftalmolog tomonidan bosim belgilariga tekshiriladi.

Davolash yondashuvi

Davolash bolalar neyroxirurgi va nevrolog hamkorligida amalga oshiriladi. Ko‘p hollarda ortiqcha suyuqlikni boshqa a’zoga chiqarib yuboruvchi jarrohlik usullari qo‘llanadi, ular bolaning tirik qolishi va rivojlanishini saqlaydi. Operatsiyadan keyin muntazam kuzatuv, rivojlanishni qo‘llab-quvvatlovchi reabilitatsiya va ota-onalarga xavf belgilarini o‘rgatish zarur. Davolashni shifokor belgilaydi.

Asoratlari

Davolanmasa, miyaga bosim ortib, ko‘rish buziladi, aqliy va harakat rivojlanishi orqada qoladi, tutqanoq xurujlari paydo bo‘ladi. Og‘ir holatlarda miya zararlanishi qaytmas bo‘lib qoladi. Jarrohlikdan keyin ham qurilmaning to‘silishi yoki infeksiyalanishi mumkin, shuning uchun nazorat muhim.

Sababi

Likvor yo‘llarining tug‘ma torligi, bachadon ichi infeksiyalari, miyaga qon quyilishi.

Oldini olish

Aniq oldini olish usuli yo‘q. Homiladorlikni shifokor nazoratida olib borish va rejali ultratovush tekshiruvlari erta aniqlashga yordam beradi.

Qanchalik uchraydi

Har 1000 chaqaloqdan 1-2 tasida

Kutiladigan natija

Vaqtida jarrohlik davolash bolaning hayoti va rivojlanishini saqlashga yordam beradi, lekin natija sababga va miya zararlanish darajasiga bog‘liq; uzoq muddatli kuzatuv va ba’zan takroriy operatsiya kerak bo‘lishi mumkin.

Qaysi mutaxassis ko‘radi

Bolalar neyroxirurgi, Nevrolog

Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Portalda ochish Emlash taqvimi

Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Kraniostenoz (Kalla choklarining erta bitib qolishi) · Spina bifida (Orqa miya churrasi / Umurtqa yoyining yopilmasligi)

← Gidronefroz (Buyrak kosachalarining kengayib ketishi)Gidrotsele (Moyak istisqosi) →