Bolalar LOR va infeksiya · MKB-10: B08.5
Herpangina (Tomoq gerpanginasi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Isitma bilan tomoq og‘rig‘i va og‘izda pufakchalar bo‘lsa, shu kuni pediatr yoki LOR shifokoriga murojaat qiling. DARHOL 103 yoki 112: bola ichimlik ichmasa va siydik 6 soat va undan ko‘p ajralmasa, hushning susayishi, tutqanoq, kuchli bosh og‘rig‘i va ensa qotishi, nafas qisishi, so‘lak yutolmaslik yoki chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat.
Alomatlari
Kasallik to‘satdan isitma, holsizlik va tomoq og‘rig‘i bilan boshlanadi. Yumshoq tanglay, bodomsimon bezlar va tomoqning orqa devorida mayda pufakchalar paydo bo‘ladi, ular tez yorilib, og‘riqli yaracha qoldiradi. Bola yutishdan qochadi, so‘lagi ko‘p oqadi, ovqat va suyuqlikdan bosh tortadi. Ba’zan qusish, qorin og‘rig‘i va bosh og‘rig‘i kuzatiladi.
Qanday aniqlanadi
Tashxis asosan shifokor ko‘rigiga asoslanadi: tomoqdagi pufakchalar va yaralar ko‘rinishi juda xarakterli. Boshqa tomoq kasalliklaridan (masalan, bakterial angina) farqlash uchun tomoq surtmasi yoki qon tahlili buyurilishi mumkin. Virusni aniqlovchi tahlillar odatda zarur bo‘lmaydi.
Davolash yondashuvi
Kasallik odatda bir hafta ichida o‘tib ketadi va davolash simptomlarni yengillashtirishga qaratilgan. Eng muhimi bolani suvsizlanishdan saqlash: tez-tez, oz-ozdan sovuq yoki iliq suyuq, yumshoq ovqat va ichimlik berish, o‘tkir, nordon, issiq taomlardan saqlanish. Isitma va og‘riq uchun vositalarni shifokor maslahati bilan bering. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Eng ko‘p uchraydigan asorat suvsizlanish, chunki og‘riq tufayli bola ichmaydi. Kamdan-kam hollarda virus miya pardalari yoki yurak mushagiga o‘tib, og‘ir holat chaqirishi mumkin. Isitma tutqanoqqa moyil bolalarda xurujni qo‘zg‘atishi ehtimoli bor. Kasallik boshqa bolalarga oson yuqadi.
Sababi
Koksaki (enterovirus) viruslari; kasal bola so‘lagi, najasi va ifloslangan qo‘l hamda buyumlar orqali yuqadi.
Oldini olish
Aniq emlash yo‘q. Qo‘lni sovun bilan yuvish, umumiy idish va o‘yinchoqlarni toza tutish, kasal bolani jamoadan ajratish yuqishni kamaytiradi.
Qanchalik uchraydi
Ko‘proq yoz va kuz oylarida, maktabgacha va kichik maktab yoshidagi bolalarda, bolalar jamoalarida tarqaladi.
Kutiladigan natija
Odatda o‘z-o‘zidan bir hafta atrofida o‘tadi. Asosiy xavf suyuqlik yetishmovchiligi, shuning uchun bolaning ichishini nazorat qilish muhim.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Pediatr, LOR
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.