Gematologiya va genetika · MKB-10: D56.9
Talassemiya (Kuli kamqonligi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Bolada kuchli oqarish, holsizlik, sarg‘ayish va o‘sishdan qolish bo‘lsa, gematologga rejali boring. Nafas qisilishi, yurak tez urishi, hushdan ketish, yuqori isitma yoki siydik rangi juda qoraysa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Bola rangi oqarib, tez charchaydi, ishtahasi past, o‘sishdan orqada qoladi. Teri va ko‘z oqi sarg‘ish bo‘lishi, qorinning kattalashishi (jigar va taloq kengayishi), yuz suyaklarida o‘zgarishlar kuzatiladi. Og‘ir shakllar hayotning birinchi yilida namoyon bo‘ladi.
Qanday aniqlanadi
Gematolog umumiy qon tahlili, qon surtmasi, temir almashinuvi va gemoglobin turlarini aniqlovchi maxsus tekshiruvlarni, zarur bo‘lsa genetik tahlilni buyuradi. Jigar va taloq o‘lchami ultratovush bilan baholanadi, oila tarixi so‘raladi.
Davolash yondashuvi
Davo uzoq muddatli bo‘lib, gematolog va genetik nazoratida olib boriladi. Engil shaklda kuzatuv yetarli, og‘ir shaklda qon quyish, temir ortiqchaligini nazorat qilish va ba’zan jarrohlik yoki ildiz hujayra ko‘chirish ko‘rib chiqiladi. Vitaminlar va temir preparatlarini o‘zboshimchalik bilan bermaslik kerak. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
O‘sish va jinsiy rivojlanishda orqada qolish, suyak o‘zgarishlari, taloq va jigar kattalashishi, yurak va endokrin bezlar zararlanishi, tez-tez infeksiyalar bo‘lishi mumkin.
Sababi
Gemoglobin zanjirlari sintezini boshqaruvchi genlarning irsiy o‘zgarishi. Qizil qon hujayralari nuqsonli bo‘lib, ertaroq parchalanadi, kamqonlik rivojlanadi; jigar va taloq kattalashishi shu jarayonning oqibati. Kasallik ota-onadan o‘tadi.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Oilada talassemiya bo‘lsa, farzand ko‘rishdan oldin genetik maslahat va tashuvchilikni tekshirish, homiladorlikda tegishli tekshiruvlar mumkin.
Qanchalik uchraydi
Irsiy kasallik bo‘lib, ko‘pincha hayotning birinchi yillarida kamqonlik belgilari bilan namoyon bo‘ladi; ayrim hududlar va oilalarda ko‘proq uchraydi.
Kutiladigan natija
Surunkali kasallik bo‘lib, og‘irlik darajasi turlicha. Gematolog nazorati va muntazam davolash bilan hayot sifati yaxshilanadi, ammo doimiy kuzatuv talab etiladi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Gematolog, Genetik
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.