Nevrologiya va kardiologiya · MKB-10: G90.9
Vegetativ qon-tomir distoniyasi (VSD)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Bosh aylanishi, tez-tez yurak o‘ynashi va holsizlik takrorlansa, rejali ravishda nevrologga boring. Hushdan ketish, ko‘krakda og‘riq, nafas qisilishi, yurak juda tez yoki notekis urishi yoki tutqanoq bo‘lsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Bolada bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, qo‘l-oyoqning sovuq va nam bo‘lishi, yurak o‘ynashi, holsizlik, tez charchash va uyqu buzilishi bo‘ladi. Ba’zan o‘rnidan tez turganda ko‘z qorong‘ilashadi, qorin og‘rig‘i va kayfiyat o‘zgaruvchanligi kuzatiladi.
Qanday aniqlanadi
Nevrolog yoki pediatr bolani ko‘rikdan o‘tkazadi, qon bosimi va puls o‘lchaydi, EKG, qon tahlillari va zarur bo‘lsa boshqa a’zolar kasalliklarini inkor etish uchun qo‘shimcha tekshiruvlar buyuradi. Bu tashxis boshqa sabablar chiqarib tashlangach qo‘yiladi.
Davolash yondashuvi
Asosiy yondashuv: kun tartibi, yetarli uyqu, ochiq havoda yurish, to‘g‘ri ovqatlanish, ichimlik, o‘rtacha jismoniy faollik va ruhiy zo‘riqishni kamaytirish. Kerak bo‘lsa nevrolog va kardiolog nazoratida qo‘shimcha chora ko‘riladi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa holsizlik va hushdan ketishlar takrorlanishi, o‘qishga va kundalik faollikka ta’sir qilishi, tashvish va uyqu buzilishining kuchayishi mumkin. Yurak ritmi buzilishi kam uchraydi, lekin tekshirilishi kerak.
Sababi
Vegetativ nerv tizimining yurak, qon tomir va boshqa a’zolarni boshqarishdagi vaqtinchalik nomutanosibligi. Tez o‘sish, gormonal o‘zgarishlar, charchoq, uyqu yetishmasligi va stress bunga zamin yaratadi.
Oldini olish
Kun tartibi, yetarli uyqu, jismoniy faollik, ruhiy va o‘quv zo‘riqishini me’yorlash, toza havoda sayr, ortiqcha qahva va energetik ichimliklardan saqlanish.
Qanchalik uchraydi
VSD zamonaviy xalqaro tasniflarda alohida kasallik sifatida qabul qilinmagan atama; u ostida odatda vegetativ boshqaruv buzilishi bilan bog‘liq shikoyatlar tushuniladi, shuning uchun boshqa kasalliklar albatta inkor etiladi. Ko‘proq o‘smirlarda va maktab yoshidagi bolalarda, tez o‘sish davrida, charchoq va stress sharoitida uchraydi.
Kutiladigan natija
Funksional holat bo‘lib, ko‘pincha o‘smirlik davri o‘tishi va turmush tarzi tuzatilishi bilan yengillashadi. Shikoyatlar davom etsa, boshqa kasalliklarni inkor etish uchun shifokor ko‘rigi kerak.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Nevrolog, Pediatr
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.