Endokrinologiya · MKB-10: E01.0
Endemik buqoq (Yod yetishmovchiligi kasalligi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Bo‘yin old qismida shish, o‘sishdan orqada qolish yoki tez charchash kuzatilsa, endokrinologga rejali murojaat qiling. Bo‘yinda tez o‘sib borayotgan shish, yutish yoki nafas olishning qiyinlashishi, ovozning bo‘g‘ilishi bo‘lsa, tezroq shifokorga boring; nafas qisilib lablar ko‘karsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Bo‘yin old qismida qalqonsimon bez kattalashishi ko‘rinadi, ba’zan yutish yoki nafas olishda noqulaylik seziladi. Bola tez charchaydi, uyquchan, o‘qishda diqqati susayadi, o‘sishdan orqada qolishi mumkin. Teri quruq, qabziyat bo‘lishi mumkin. Ayrim bolalarda bez ishi o‘zgarishi alomatlari ko‘rinadi.
Qanday aniqlanadi
Endokrinolog bo‘yinni paypaslab bez hajmini baholaydi. Qalqonsimon bez ultratovushi va qondagi gormon tahlillari buyuriladi, kerak bo‘lsa yod miqdori ham tekshiriladi. O‘sish va rivojlanish ko‘rsatkichlari kuzatiladi.
Davolash yondashuvi
Davo sababni tuzatishga qaratiladi: yodga boy ratsion, yodlangan tuzdan foydalanish va endokrinolog kuzatuvi. Gormon darajasiga qarab, shifokor qo‘shimcha tavsiyalar beradi. O‘zboshimchalik bilan yod preparatlarini berish zararli bo‘lishi mumkin. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa, bez ancha kattalashib, nafas va yutish yo‘llarini siqishi, bez faoliyati susayishi, jismoniy va aqliy rivojlanishda orqada qolish, o‘qishda qiyinchiliklar paydo bo‘lishi mumkin.
Sababi
Tuproq va suvda yod moddasining kamligi, qalqonsimon bezning kattalashishi.
Oldini olish
Faqat yodlangan osh tuzidan foydalanish, yod yetishmovchiligining oldini olish bo‘yicha shifokor tavsiyalariga amal qilish.
Qanchalik uchraydi
O‘zbekiston yod tanqisligi hududi hisoblangani sababli maktab yoshida ko‘p
Kutiladigan natija
Yod yetishmovchiligi to‘g‘rilansa va endokrinolog kuzatsa, bez hajmi ko‘pincha kichrayadi. Aqliy rivojlanishga ta’sir yod tanqisligi qanchalik erta va og‘ir bo‘lganiga bog‘liq; natijani shifokor baholaydi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Bolalar endokrinologi, Pediatr
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Gipotireoz (Tug‘ma qalqonsimon bez yetishmovchiligi)