Favqulodda pediatriya va nevrologiya · MKB-10: R56.0
Febril tutqanoqlar (Yuqori isitmadagi talvasa)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Birinchi xurujdan keyin bolani albatta shifokorga ko‘rsating. Xuruj besh daqiqadan uzoq davom etsa, takrorlansa, bola o‘ziga kelmasa, lablari ko‘karsa, ensa qotsa, qusish, uyquchanlik, toshma bo‘lsa yoki bola olti oydan kichik bo‘lsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling. Chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat ham shoshilinch.
Alomatlari
Odatda olti oydan olti yoshgacha bo‘lgan bolada isitma ko‘tarilganda to‘satdan hushdan ketish, qo‘l-oyoq qaltirashi yoki qotishi, ko‘z qarashi o‘zgarishi kuzatiladi. Xuruj ko‘pincha bir necha daqiqa davom etadi va o‘z-o‘zidan to‘xtaydi. Keyin bola uyquchan bo‘lishi mumkin. Xuruj odatda isitmaning birinchi sutkasida bo‘ladi.
Qanday aniqlanadi
Shifokor xuruj tavsifini, isitma sababini (virusli yoki bakterial infeksiya) aniqlaydi, bolani to‘liq ko‘radi. Ensa qotishi va meningit belgilari tekshiriladi. Murakkab, uzoq yoki takrorlanuvchi xurujlarda qon tahlili, EEG yoki miya tekshiruvlari buyurilishi mumkin.
Davolash yondashuvi
Xuruj paytida bolani yonboshiga yotqizing, atrofini xavfsiz qiling, og‘ziga hech narsa solmang va xuruj vaqtini kuzating. Keyin isitma sababini shifokor aniqlaydi. Pediatr va nevrolog kuzatadi. Takrorlanishining oldini olishga doir tavsiyalarni shifokor beradi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Oddiy febril xurujlar odatda miyaga zarar yetkazmaydi, lekin takrorlanishi mumkin. Uzoq davom etsa yoki murakkab shakli bo‘lsa, epilepsiya xavfi biroz oshadi. Asosiy xavf - isitma ortidagi og‘ir infeksiya (meningit) ni o‘tkazib yuborish.
Sababi
Tana harorati ko‘tarilganda (ko‘pincha tez ko‘tarilganda) kichik yoshdagi bolalarda rivojlanadigan xuruj; miyaning yetilmaganligi bilan bog‘liq deb hisoblanadi.
Oldini olish
Isitma tushiruvchi vositalar tutqanoq xurujining takrorlanishini oldini olmaydi. Isitma paytida bolani yengil kiyintiring, ko‘proq suyuqlik bering va shifokor ko‘rigidan o‘ting; takrorlanish xavfi va keyingi choralar haqida shifokor maslahat beradi.
Qanchalik uchraydi
Kichik yoshdagi bolalarda ma’lum bir ulushida uchraydi
Kutiladigan natija
Odatda xavfsiz kechadi va ko‘pchilik bolalarda maktab yoshiga kelib xurujlar to‘xtaydi, ammo ayrim bolalarda takrorlanishi mumkin.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Pediatr, Bolalar nevrologi
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.