Oshqozon-ichak · MKB-10: E73.9
Laktaza yetishmovchiligi (Sut qandiga chidamsizlik)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Chaqaloqda ko‘pikli ich ketishi, qorin og‘rig‘i va vazn ortmayotgan bo‘lsa, pediatrga rejali murojaat qiling. DARHOL 103 yoki 112: qonli najas, qayta-qayta qusish va ichimlik ichmaslik, siydik 6 soat va undan ko‘p ajralmasligi, ko‘zlar va liqildoq botishi, hushning susayishi, chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat.
Alomatlari
Chaqaloq sut yoki aralashma ichgandan keyin ko‘pikli, suvsimon, nordon hidli najas bilan ich ketadi. Qorin shishadi, gazlar ko‘p ajraladi, bola qorin og‘rig‘idan (kolika) bezovta bo‘lib, oyoqlarini qorniga tortadi. Chaqaloq ishtaha bilan emadi, lekin keyin yig‘laydi, vazn yomon ortishi mumkin. Katta bolalarda sut mahsulotlaridan keyin qorin og‘rig‘i va ich ketishi bo‘ladi.
Qanday aniqlanadi
Shifokor ovqatlanish va simptomlar bog‘liqligini so‘rab, bolaning o‘sishi va vaznini baholaydi. Najasda uglevodlar miqdori va kislotaliligi tekshiriladi, kerak bo‘lsa nafas testi yoki sut qandi bo‘lmagan ovqatga o‘tib, javobni kuzatish usullari qo‘llanadi. Boshqa kasalliklar (sut oqsiliga allergiya, ichak infeksiyasi) inkor etiladi.
Davolash yondashuvi
Davolashni pediatr yoki gastroenterolog boshqaradi. Emizishni to‘xtatmaslik, ona sutini davom ettirish muhim, chunki ba’zi hollarda faqat yordamchi vositalar yoki maxsus aralashma kerak bo‘ladi. Katta bolalarda sut mahsulotlari cheklanadi, zarur kaltsiy esa boshqa manbalardan olinadi. Ovqat rejimini shifokorsiz o‘zgartirmang. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa, doimiy ich ketishi suvsizlanish, vaznning kam ortishi va o‘sishda orqada qolishga olib kelishi mumkin. Ichak shilliq qavati zararlanadi, vitamin va minerallar so‘rilishi buziladi. Kaltsiy yetishmasligi suyaklarga ta’sir qilishi mumkin. Doimiy bezovtalik bolaning uyqusi va kayfiyatini buzadi.
Sababi
Ichakda sut qandini (laktozani) parchalovchi laktaza fermenti yetishmaydi: tug‘ma, chaqaloqlarda vaqtinchalik yoki ichak infeksiyasidan keyin ikkilamchi bo‘lishi mumkin.
Oldini olish
Tug‘ma shaklda aniq oldini olish usuli yo‘q. Ichak infeksiyalarini oldini olish va davolash, shifokor nazoratida oziqlantirishni moslashtirish alomatlarni yengillashtiradi.
Qanchalik uchraydi
Chaqaloqlarda vaqtinchalik, katta bolalarda esa irsiy yoki ichak infeksiyasidan keyin ikkilamchi shaklda uchraydi.
Kutiladigan natija
Ikkilamchi shakl ko‘pincha vaqt o‘tishi bilan yaxshilanadi. Irsiy shaklda uzoq muddatli parhez talab etiladi; bola odatda normal o‘sadi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Pediatr, Gastroenterolog
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Diareya (Bolalar o‘tkir ich ketishi) · Disbakterioz (Ichak mikroflorasi muvozanati buzilishi) · Duodenit (O‘n ikki barmoqli ichak yallig‘lanishi) · Gastrit (Oshqozon shilliq qavati yallig‘lanishi)