Pediator.uz

Favqulodda pediatriya · MKB-10: G00.1

Pnevmokokkli meningit

Tayyorladi: shifokorTuri: ta’lim ma’lumoti, klinik ko‘rsatma emasPortal versiyasi: 2026-10-06

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Isitma bilan birga ensa qotishi, kuchli bosh og‘rig‘i, qayt qilish, toshma, uyquchanlik yoki tutqanoq bo‘lsa, kutmasdan darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling. Chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat, liqildoq bo‘rtishi yoki lanjlik ham shoshilinch yordam belgisi. Rejali emlash taqvimiga rioya qilish xavfni kamaytiradi.

Alomatlari

Chaqaloq va kichik bolalarda alomatlar noaniq: baland tonli chiyillagan yig‘i, ovqatdan bosh tortish, tepa liqildog‘ining bo‘rtishi, lanjlik yoki o‘ta bezovtalik.

Qanday aniqlanadi

Shifokor nevrologik ko‘rik o‘tkazadi, qon tahlillari buyuriladi. Tashxis orqa miya suyuqligini olib tekshirish (lyumbal punksiya) orqali tasdiqlanadi. Zarurat bo‘lsa, bosh miya tasviriy tekshiruvi (KT yoki MRT) o‘tkaziladi. Bola odatda reanimatsiya sharoitida kuzatiladi.

Davolash yondashuvi

Bu o‘ta og‘ir holat bo‘lib, bola zudlik bilan shifoxonaga, reanimatsiya va infeksion bo‘limga yotqiziladi. Davolash mutaxassislar tomonidan faol kuzatuv, tomir ichiga muolajalar va hayotiy funksiyalarni qo‘llab-quvvatlash bilan olib boriladi. Uyda davolash mumkin emas. Davolashni shifokor belgilaydi.

Asoratlari

Kechiksa, eshitish yo‘qolishi, tutqanoqlar, miya shishi, nevrologik buzilishlar, o‘rganish va nutq qiyinchiliklari, hatto hayot uchun xavf paydo bo‘lishi mumkin. Qon infeksiyasi (sepsis) ham rivojlanishi mumkin.

Sababi

Streptococcus pneumoniae (pnevmokokk) bakteriyasi qo‘zg‘atadi. U burun-halqumda bo‘lib, havo-tomchi yo‘li bilan yuqadi va qon orqali yoki quloq, sinus, o‘pka infeksiyasidan miya pardalariga o‘tadi. Pnevmokokkka qarshi emlanmagan yosh bolalar va immuniteti past bolalarda xavf yuqori.

Oldini olish

Pnevmokokkka qarshi emlash milliy emlash taqvimiga kiritilgan, shuning uchun bolani o‘z vaqtida emlatish eng muhim himoya.

Qanchalik uchraydi

Ko‘proq kichik yoshdagi bolalarda, ayniqsa emlanmagan va immuniteti pasaygan bolalarda uchraydi; og‘ir kechuvchi kasallik hisoblanadi.

Kutiladigan natija

Kasallik og‘ir kechadi va shoshilinch reanimatsiya yordamini talab qiladi. Erta davolashda yaxshi natija ehtimoli oshadi, lekin asoratlar (eshitish buzilishi, nevrologik oqibatlar) qolishi mumkin.

Qaysi mutaxassis ko‘radi

Reanimatolog, Infeksionist (103)

Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Portalda ochish Emlash taqvimi

Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Bo‘g‘ilish (Laringospazm / Soxta krup) · Meningit (Bosh miya pardalarining o‘tkir yallig‘lanishi)

← Plevrit (O‘pka pardasi yallig‘lanishi)Pnevmoniya (Bolalar zotiljami) →