Nafas a’zolari · MKB-10: J18.9
Pnevmoniya (Bolalar zotiljami)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Yo‘tal va isitma uch kundan ortiq davom etsa yoki yomonlashsa, pediatrga murojaat qiling. Tez va qiyin nafas olish, qovurg‘alar orasining tortilishi, lablarning ko‘karishi, ichimlikdan bosh tortish, hushning buzilishi, tutqanoq, chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat bo‘lsa DARHOL 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Isitma, yo‘tal, tez nafas olish, nafas olganda ko‘krak qafasining ichga tortilishi, holsizlik va ishtahaning pasayishi xos. Chaqaloq va kichik bolalarda faqat injiqlik, emishdan bosh tortish, rangning oqarishi yoki ko‘karishi kuzatilishi mumkin.
Qanday aniqlanadi
Shifokor o‘pkani eshitib ko‘radi, nafas sonini va kislorod bilan to‘yinishni baholaydi. Ko‘krak qafasi rentgenografiyasi va qon tekshiruvlari tayinlanishi mumkin. Tashxis bola yoshi, alomatlar va tekshiruv natijalari birgalikda baholanib qo‘yiladi.
Davolash yondashuvi
Davo zotiljamning qo‘zg‘atuvchisi va og‘irligiga qarab tanlanadi: bakterial holatda mikroblarga qarshi davo, kislorod yetishmasligida kislorod bilan ta’minlash qo‘llanadi. Ko‘proq suyuqlik, tinchlik, isitmani nazorat qilish va yaxshi parvarish muhim. Kichik va og‘ir bolalar shifoxonaga yotqiziladi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
O‘pka atrofida suyuqlik yig‘ilishi, o‘pkada yiringli o‘choq, nafas yetishmovchiligi va qonga infeksiya o‘tishi (sepsis) kabi asoratlar bo‘lishi mumkin. Bular ko‘proq kech murojaat qilgan, kichik yoshdagi yoki zaif bolalarda uchraydi.
Sababi
O‘pka to‘qimasining yallig‘lanishi bo‘lib, uni bakteriyalar, viruslar va ba’zan boshqa mikroblar qo‘zg‘atadi. Mikroblar nafas yo‘llari orqali o‘pka alveolalariga tushib, ularda yallig‘lanish suyuqligi to‘planishiga olib keladi, shu sababli gaz almashinuvi buziladi.
Oldini olish
Bolani emlash taqvimiga muvofiq emlash zotiljam xavfini kamaytiradigan muhim chora, taqvimda ba’zi bakterial qo‘zg‘atuvchilarga qarshi emlashlar mavjud. Emizish, sovuqdan saqlash, tamaki tutunidan himoyalash, qo‘l gigiyenasi va nafas yo‘li infeksiyalarini o‘z vaqtida davolash ham yordam beradi.
Qanchalik uchraydi
Har qanday yoshda uchraydi, ammo kichik yoshdagi bolalarda tez-tez va og‘irroq kechadi. Sovuq mavsumda va nafas yo‘li virusli infeksiyalaridan keyin ko‘proq rivojlanadi. Zaif immunitetli bolalar xavf ostida.
Kutiladigan natija
O‘z vaqtida tashxis qo‘yilib davolansa, ko‘pchilik bolalar to‘liq tuzaladi. Yo‘tal tuzalgandan keyin ham bir necha hafta davom etishi mumkin. Og‘ir holatlarda shifoxonada davolash kerak bo‘ladi. Nazorat ko‘rigi tuzalishni tasdiqlash uchun muhim.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Pediatr, Bolalar pulmonologi
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Bronxiolit (Mayda bronxlar o‘tkir yallig‘lanishi) · Bronxit (O‘tkir va obstruktiv bronxit) · O‘RVI (O‘tkir respirator virusli infeksiya) · Paragripp (Hiqildoq shamollashi)