Dermatologiya · MKB-10: L40.9
Psoriaz (Bolalar tangachali temiratkisi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Terida tangachali toshmalar paydo bo‘lsa yoki qichishish uyquni buzsa, dermatologga rejali murojaat qiling. Toshma butun tanaga tez tarqalsa, teri yiringlasa, isitma bilan birga qizarib shilinsa, yoki bo‘g‘imlar og‘rib shishsa, shoshilinch shifokorga boring. Nafas qiyinlashsa yoki holsizlik kuchaysa, 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Terida aniq chegarali, qizargan, kumushsimon-oq tangachalar bilan qoplangan toshmalar (blyashkalar) paydo bo‘ladi. Ular ko‘pincha tirsak, tizza, bosh terisi va dumg‘aza sohasida joylashadi. Bolada qichishish yoki quruqlik, tirnoqlarda o‘zgarishlar bo‘lishi mumkin. Kasallik to‘lqinsimon kechadi: avj olish va yengillashish davrlari almashinadi.
Qanday aniqlanadi
Dermatolog terini ko‘rib, toshmaning ko‘rinishi va joylashuviga qarab tashxis qo‘yadi. Ko‘pincha qo‘shimcha tekshiruv talab etilmaydi. Shubhali hollarda teri namunasi (biopsiya) yoki zamburug‘li kasalliklarni inkor etuvchi tekshiruvlar o‘tkaziladi. Bo‘g‘imlar shikoyati bo‘lsa, ular alohida baholanadi.
Davolash yondashuvi
Davolash dermatolog tomonidan individual belgilanadi. Teri parvarishi, namlovchi vositalardan muntazam foydalanish, qo‘zg‘atuvchi omillarni (stress, teri jarohati, infeksiyalar) kamaytirish muhim. Mahalliy va kerak bo‘lsa tizimli davo, shuningdek nur bilan davolash usullari shifokor tomonidan tanlanadi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Surunkali kechishi sababli teri holati takror yomonlashadi. Bolada tashqi ko‘rinish tufayli psixologik noqulaylik, tengdoshlar bilan muammolar paydo bo‘lishi mumkin. Ba’zi bolalarda bo‘g‘im zararlanishi, ikkilamchi infeksiya qo‘shilishi kuzatiladi.
Sababi
Sababi to‘liq aniq emas. Bu irsiy moyillik fonida immun tizim faolligi buzilib, teri hujayralari me’yordan tez yangilanadigan surunkali immun-yallig‘lanishli kasallik. Qo‘zg‘atuvchi omillar: stress, teri jarohati, infeksiyalar (ayniqsa streptokokk) va ayrim dorilar.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Qo‘zg‘atuvchilar (stress, teri jarohati, infeksiyalar, ba’zi dorilar) ta’sirini kamaytirish, terini namlab turish va muntazam dermatolog kuzatuvi alevlanishlarni kamaytirishi mumkin.
Qanchalik uchraydi
Surunkali teri kasalligi bo‘lib, bolalikda ham boshlanishi mumkin; oilada psoriaz bo‘lsa, ehtimol ko‘proq.
Kutiladigan natija
Surunkali, to‘lqinsimon kechadi: yaxshilanish va qaytalanish davrlari almashinadi. Davo alomatlarni nazorat qilishga qaratilgan, doimiy kuzatuv talab etadi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Dermatolog
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Kontakli allergik dermatit · Qo‘l va oyoq tirnoqlari zamburug‘i (Onixomikoz) · Seboreyali ekzema · Stafilodermiya (Pufakli teri infeksiyasi)