Yuqumli kasalliklar · MKB-10: B05.9
Qizamiq (Morbilli)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Isitma va toshma paydo bo‘lsa, bolani izolyatsiya qilib, pediatrga xabar bering, poliklinikaga o‘zingiz olib bormang, shifokorni uyga chaqiring. Nafas qiyinlashishi, tutqanoq, hushning buzilishi, qattiq uyquchanlik, ichimlikdan bosh tortish, 6 soat siydik yo‘qligi bo‘lsa DARHOL 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling. Chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat ham shoshilinch holat.
Alomatlari
Yuqori isitma, quruq yo‘tal, burun oqishi va ko‘zlarning qizarib yoshlanishi bilan boshlanadi. Og‘iz ichida mayda oqish dog‘lar paydo bo‘lishi mumkin. Bir necha kundan keyin quloq orqasi va yuzdan boshlab, pastga tarqaluvchi dog‘-do‘ng toshma chiqadi, bola holsiz va injiq bo‘ladi.
Qanday aniqlanadi
Tashxis xarakterli klinik manzara, toshmaning bosqichma-bosqich tarqalishi va bemor bilan aloqa tarixiga asoslanadi. Laboratoriya tekshiruvlari qizamiq virusi yoki unga qarshi antitanalarni aniqlash uchun tayinlanadi. Asoratlar gumon qilinsa, ko‘krak qafasi va boshqa tekshiruvlar o‘tkaziladi.
Davolash yondashuvi
Qizamiqning o‘ziga qarshi maxsus davo yo‘q, davolash alomatlarni yengillashtirish va asoratlarning oldini olishga qaratiladi. Ko‘proq suyuqlik, tinch rejim, yaxshi ovqatlanish, burun va ko‘zlarni toza tutish muhim. Asoratlar qo‘shilsa, bola shifoxonada kuzatiladi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Quloq yallig‘lanishi, zotiljam, qattiq ich ketishi va suvsizlanish kuzatilishi mumkin. Kamdan-kam hollarda miya yallig‘lanishi, ko‘rish buzilishi yoki uzoq muddatli asoratlar rivojlanadi. Kichik yoshdagi va oziqlanishi yetarli bo‘lmagan bolalarda xavf yuqoriroq.
Sababi
Qizamiq virusi qo‘zg‘atadi, u juda yuqumli bo‘lib, havo-tomchi yo‘li bilan tarqaladi. Virus avval nafas yo‘llari shilliq qavatida ko‘payadi, so‘ng qon orqali butun tanaga tarqalib, teri va shilliq qavatlarni zararlaydi hamda vaqtincha immunitetni susaytiradi.
Oldini olish
Samarali himoya emlash bo‘lib, qizamiqqa qarshi emlash milliy emlash taqvimida mavjud. Bolani taqvimga muvofiq o‘z vaqtida emlatish zarur. Kasal bola izolyatsiya qilinadi, emlanmagan aloqadorlar haqida shifokorga xabar beriladi.
Qanchalik uchraydi
Emlanmagan yoki emlash jadvali buzilgan bolalarda ko‘proq uchraydi. Zich jamoalarda, qish va bahor oylarida tarqalish xavfi oshadi. Emlash qamrovi pasaygan hududlarda kasallik avj olishi mumkin.
Kutiladigan natija
Ko‘pchilik bolalarda kasallik bir necha hafta ichida tuzalish bilan tugaydi, ammo kuchsizlangan yoki to‘yib ovqatlanmagan bolalarda og‘ir kechishi mumkin. Kasallikdan keyin odatda mustahkam immunitet shakllanadi. Tuzalish davrida organizm zaiflashgani sababli parvarish va kuzatuv zarur.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Pediatr, Bolalar infeksionisti
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Brusellyoz (Bolalarda bo‘g‘im va suyak brusellyozi) · Difteriya (Hiqildoq va tomoq difteriyasi) · Dizenteriya (Shigellyoz) · Enterovirusli infeksiya (Koksaki / Qo‘l-oyoq-og‘iz kasalligi)