Pediator.uz

Yuqumli kasalliklar · MKB-10: A36.9

Difteriya (Hiqildoq va tomoq difteriyasi)

Tayyorladi: shifokorTuri: ta’lim ma’lumoti, klinik ko‘rsatma emasPortal versiyasi: 2026-10-06

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Tomoq og‘rig‘i bilan birga kulrang parda ko‘rinsa, o‘sha kuni shifokorga murojaat qiling va emlanmagan bola uchun alohida ehtiyot bo‘ling. Bola bo‘g‘ilsa, ovozi butunlay xirillab qolsa, nafas olganda ko‘krak qafasi botib ketsa, lablari ko‘karsa, bo‘yni keskin shishsa yoki holsizlashib hushdan ketsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Alomatlari

Kasallik harorat ko‘tarilishi, holsizlik va tomoq og‘rig‘i bilan boshlanadi. Bodomcha bezlar va tomoqda kulrang-oqish, zich, olib tashlansa qonaydigan parda paydo bo‘ladi. Bo‘yin shishishi, ovoz bo‘g‘ilishi, qo‘pol, akillagan yo‘tal va nafas qiynalishi hiqildoq zararlanganini bildiradi. Bola holsiz, rangi oqargan bo‘ladi.

Qanday aniqlanadi

Shifokor tomoq ko‘rigida xarakterli pardani va bo‘yin limfa tugunlarini baholaydi. Tomoqdan surtma olinib, bakteriologik tekshiruv o‘tkaziladi. Yurak faoliyati elektrokardiogramma bilan, kerak bo‘lsa qon va siydik tahlillari orqali kuzatiladi. Gumon bo‘lsa tasdiqni kutmasdan bolani infeksion shifoxonaga yotqizish tavsiya etiladi.

Davolash yondashuvi

Difteriya gumon qilingan bola albatta infeksion kasalxonada, qat’iy yotoq rejimida davolanadi. Maxsus zardob va tayanch muolajalar shifokor nazoratida olib boriladi, nafas yo‘li to‘silsa reanimatsiya yordami kerak bo‘ladi. Bola bilan aloqada bo‘lganlar ham kuzatuvga olinadi. Samarali himoya - rejali emlash. Davolashni shifokor belgilaydi.

Asoratlari

Kasallik toksini yurak mushagini zararlab, miokardit va ritm buzilishlariga olib kelishi mumkin. Nerv tolalari zararlansa, yumshoq tanglay va oyoq-qo‘l falaji, yutish buzilishi rivojlanadi. Buyrak faoliyati ham izdan chiqishi mumkin. Hiqildoq pardalari nafas yo‘lini to‘sib, bo‘g‘ilishga sabab bo‘ladi.

Sababi

Corynebacterium diphtheriae (Lefflyor tayoqchasi). Kulrang qalin parda hosil qiladi.

Oldini olish

AKDS (Pentavaktsina) milliy emlash kalendari bo‘yicha 2, 3, 4 oylikda va revaksinatsiya.

Qanchalik uchraydi

Emlanmagan bolalarda xavfli epidemiya chaqirishi mumkin

Kutiladigan natija

Vaksina olgan bolalarda deyarli uchramaydi; kasallanganda zudlik bilan zardob yuboriladi.

Qaysi mutaxassis ko‘radi

Infeksionist, Reanimatolog (103)

Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Portalda ochish Emlash taqvimi

Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Brusellyoz (Bolalarda bo‘g‘im va suyak brusellyozi) · Dizenteriya (Shigellyoz) · Enterovirusli infeksiya (Koksaki / Qo‘l-oyoq-og‘iz kasalligi) · Epidemik parotit (Tepki)

← Diareya (Bolalar o‘tkir ich ketishi)Diqqat yetishmovchiligi va giperfaollik (SDVG) →