Pediator.uz

Neonatologiya · MKB-10: P22.0

Respirator distress sindromi (RDS / Chala tug‘ilganlar o‘pka yetilmasligi)

Tayyorladi: shifokorTuri: ta’lim ma’lumoti, klinik ko‘rsatma emasPortal versiyasi: 2026-10-06

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Bu holat tug‘ruqxonada va neonatal bo‘limda mutaxassislar tomonidan davolanadi. Uyga chiqqandan keyin chaqaloqda nafas tezlashsa, ko‘karish, ingrash, ovqatdan bosh tortish, lanjlik yoki 38°C dan yuqori harorat bo‘lsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling. Chala tug‘ilgan bolani doimiy kuzatuvda saqlang.

Alomatlari

Odatda chala tug‘ilgan chaqaloqda tug‘ilgandan ko‘p o‘tmay nafas tezlashadi, nafas olganda burun qanotlari kengayadi, qovurg‘alar orasi va to‘sh ostida tortilish bo‘ladi. Chaqaloq nafas chiqarganda ingrab chiqadi, teri va lablar ko‘karishi mumkin. Alomatlar dastlabki soatlarda kuchayadi.

Qanday aniqlanadi

Neonatolog-reanimatolog chaqaloqning nafas holatini, kislorod darajasini va qon gazlari ko‘rsatkichlarini baholaydi. Ko‘krak qafasi rentgenografiyasi o‘pkaning xarakterli o‘zgarishlarini ko‘rsatadi. Boshqa nafas buzilish sabablari (infeksiya, yurak nuqsonlari) ham inkor etiladi.

Davolash yondashuvi

Chaqaloq neonatal reanimatsiya yoki intensiv terapiya bo‘limida davolanadi. Kislorod bilan ta’minlash, nafasni mexanik qo‘llab-quvvatlash, o‘pka pufakchalarini ochiq tutuvchi maxsus muolaja va haroratni, ovqatlanishni nazorat qilish qo‘llaniladi. Tug‘ilishdan oldin chala tug‘ilish xavfi bo‘lsa, shifokor oldindan choralar ko‘radi. Davolashni shifokor belgilaydi.

Asoratlari

O‘pka shikastlanishi, havo to‘planishi (pnevmotoraks), miya ichi qon quyilishi, nafas qiyinligining uzoq davom etishi va surunkali o‘pka kasalligi rivojlanishi mumkin. Ko‘z va boshqa a’zolar bilan bog‘liq asoratlar ham kuzatilishi mumkin.

Sababi

Surfaktant moddasining yetishmasligi sabab o‘pka pufakchalarining yopishib qolishi.

Oldini olish

Muddatidan oldin tug‘ruq xavfini kamaytirish uchun homiladorlikni kuzatish; xavf yuqori bo‘lganda shifokor homila o‘pkasi yetilishini tezlashtiruvchi usullarni qo‘llashi mumkin; tug‘ruq tegishli bo‘limda o‘tkazilishi kerak.

Qanchalik uchraydi

Asosan muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarda, ayniqsa tug‘ilish muddati qanchalik erta bo‘lsa, shunchalik ko‘proq uchraydi.

Kutiladigan natija

Zamonaviy neonatal reanimatsiya sharoitida ko‘p chaqaloqlar tiklanadi, ammo kechishi chaqaloq muddati va umumiy holatiga bog‘liq. Ba’zilarida uzoq muddatli nafas yordami va kuzatuv kerak bo‘ladi.

Qaysi mutaxassis ko‘radi

Neonatolog-reanimatolog

Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Portalda ochish Emlash taqvimi

Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Chaqaloqlar gemolitik kasalligi (Rezus to‘qnashuv) · Kefalogematoma (Chaqaloqlar bosh suyagi usti qon quyilishi)

← Raxit (D vitamini tanqisligi)Respirator-sinsitsial infeksiya (RSV) →