Modda almashinuvi · MKB-10: E55.0
Raxit (D vitamini tanqisligi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Bolada bezovtalik, ortiqcha terlash, kech tishlash yoki suyak shakli o‘zgarishi bo‘lsa, pediatrga rejali murojaat qiling. Bola tutqanoq tutsa, nafas qiyinlashsa, mushaklari qisqarib qotib qolsa yoki hushdan ketsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling. Chaqaloqda 38°C dan yuqori harorat ham shoshilinch.
Alomatlari
Bola bezovta, terlaydigan, uyqusi yuzaki bo‘ladi, ensa sochlari to‘kiladi. Kalla suyaklari yumshashi, liqildoq kech bitishi, qovurg‘alarda 'tasbehsimon' qalinlashuvlar, ko‘krak qafasi o‘zgarishi kuzatiladi. Tishlash va yurish kech boshlanadi, oyoqlar O yoki X shaklida qiyshayishi mumkin. Mushaklar bo‘shashadi, qorin dam bo‘lib ko‘rinadi.
Qanday aniqlanadi
Pediatr yoki ortoped bolaning rivojlanishi, ovqatlanishi, quyosh nuri ta’siri va suyak o‘zgarishlarini baholaydi. Tashxisni tasdiqlash uchun qon tahlillari (kaltsiy, fosfor, D vitamini darajasi bilan bog‘liq ko‘rsatkichlar) va kerak bo‘lsa, suyaklar rentgenografiyasi o‘tkaziladi. Oldini olish va ko‘rik davriy ravishda amalga oshiriladi.
Davolash yondashuvi
Davolash pediatr nazoratida olib boriladi. Asosiy davo organizmni D vitamini va kaltsiy bilan yetarli ta’minlashdir; vitaminning shakli, dozasi va muddatini faqat shifokor belgilaydi, o‘zboshimchalik bilan berish xavfli. Qo‘shimcha: to‘g‘ri ovqatlanish, ko‘krak suti bilan emizish, toza havoda sayr (kichik chaqaloqni to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nuridan asrash), massaj va mashqlar. Suyak deformatsiyasi og‘ir bo‘lsa, ortoped ko‘rigi kerak. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa, suyak deformatsiyalari (oyoq qiyshayishi, ko‘krak qafasi o‘zgarishi), o‘sishdan orqada qolish, tishlar va prikus buzilishi, kech yurish va mushak zaifligi rivojlanishi mumkin. Og‘ir kaltsiy yetishmovchiligida tutqanoq bo‘lishi ehtimol.
Sababi
Asosiy sabab organizmda D vitamini yetishmasligi, natijada kalsiy va fosfor suyakka yetarli o‘tmaydi. Xavf omillari: quyosh nuri kam tushishi, D vitamini profilaktikasi olinmasligi, chala tug‘ilish, faqat ko‘krak suti bilan boqish (vitaminsiz), ba’zan ichak va buyrak kasalliklari.
Oldini olish
Bolani muntazam toza havoda olib yurish, to‘g‘ri qo‘shimcha ovqat berish va shifokor tavsiyasi bo‘yicha D vitamini profilaktikasini o‘tkazish; dozani shifokor belgilaydi.
Qanchalik uchraydi
Ko‘proq hayotning birinchi ikki yilida, ayniqsa quyosh nuri kam tushadigan, ko‘krak sutidan boshqa qo‘shimchasiz boqiladigan bolalarda uchraydi.
Kutiladigan natija
Erta aniqlanib davolansa, suyak o‘zgarishlari asosan tiklanadi. Kech davolangan og‘ir holatlarda suyak deformatsiyalari qolishi mumkin.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Pediatr, Ortoped
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Gipovitaminoz A (A vitamini yetishmovchiligi / Tovuqko‘rlik) · Gipovitaminoz C (Singa / Askorbin kislotasi tanqisligi)