Yuqumli kasalliklar · MKB-10: A16.9
Sil (Bolalar tuberkulyozi)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Yo‘tal uch haftadan ortiq davom etsa, uzoq isitma, vazn kamayishi yoki sil bilan kasallangan odam bilan aloqa bo‘lsa, rejali ravishda pediatr yoki ftiziatrga ko‘rining. Qon tupurish, nafas qiyinlashishi, kuchli bosh og‘rig‘i bilan bo‘yin qotishi, hushning buzilishi, tutqanoq bo‘lsa DARHOL 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Uzoq davom etuvchi yo‘tal, kechqurun yoki uzoq vaqt past darajali isitma, tungi terlash, ishtahaning pasayishi, vaznning o‘smasligi yoki kamayishi, holsizlik xos. Bolalarda alomatlar ko‘pincha ravshan bo‘lmaydi va boshqa kasalliklarga o‘xshab ketadi. Ba’zan bo‘yin limfa tugunlari kattalashadi.
Qanday aniqlanadi
Tashxis kasal bilan aloqa tarixi, sil sinamasi, ko‘krak qafasi tekshiruvlari va laboratoriya tahlillariga asoslanadi. Balg‘am yoki boshqa namunalarda sil mikobakteriyasi qidiriladi. Tashxis alohida mutaxassis, ftiziatr tomonidan qo‘yiladi.
Davolash yondashuvi
Davo maxsus sil kasalliklari muassasasida mutaxassis nazorati ostida, bir necha dori vositalarini uzoq muddat qo‘llash orqali olib boriladi. Parhez, to‘yimli ovqatlanish va tinch rejim ham muhim. Davo muddatini va rejimni o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirib bo‘lmaydi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmagan sil o‘pkaning keng zararlanishiga, boshqa a’zolarga (suyak, buyrak, miya pardalari) tarqalishiga olib kelishi mumkin. Eng og‘ir shakli miya pardalari yallig‘lanishidir. Tuzalgandan keyin o‘pkada chandiq o‘zgarishlari qolishi mumkin.
Sababi
Sil mikobakteriyasi qo‘zg‘atadi. U asosan kasal odamning yo‘talida chiqqan havo-tomchi zarralari orqali nafas yo‘llari bilan organizmga tushadi. Bakteriya o‘pka va limfa tugunlarida joylashib, sekin rivojlanadigan yallig‘lanish o‘choqlari hosil qiladi, ba’zan boshqa a’zolarga ham tarqaladi.
Oldini olish
BSJ emlash milliy taqvimda bor (tug‘ilgandan keyin 2–5 kun ichida). Kasal bilan uzoq aloqadan saqlanish va xonalarni shamollatish muhim.
Qanchalik uchraydi
Bolalarda ko‘pincha kasal kattalar bilan yaqin aloqadan keyin rivojlanadi, kichik yoshdagi bolalar ko‘proq xavf ostida. Oilada yoki yaqin muhitda sil kasali bo‘lsa, xavf oshadi. Immuniteti past, to‘yib ovqatlanmagan bolalarda og‘irroq kechadi.
Kutiladigan natija
To‘liq va o‘z vaqtida davolansa, ko‘pchilik bolalar tuzaladi. Davo uzoq muddat, bir necha oy davom etadi va uni uzmaslik juda muhim. Davoni to‘xtatib qo‘yish kasallikning qaytishiga va dorilarga chidamli shaklga olib kelishi mumkin.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Ftiziatr (sil shifokori), Pediatr, Bolalar pulmonologi
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Brusellyoz (Bolalarda bo‘g‘im va suyak brusellyozi) · Difteriya (Hiqildoq va tomoq difteriyasi) · Dizenteriya (Shigellyoz) · Enterovirusli infeksiya (Koksaki / Qo‘l-oyoq-og‘iz kasalligi)