Bolalar endokrinologiyasi · MKB-10: E30.1
Erta jinsiy balog‘at (PPPR)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Yuqoridagi yoshdan oldin balog‘at belgilari kuzatilsa, rejali tartibda endokrinologga murojaat qiling. Kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rishning o‘zgarishi, qayt qilish yoki tez progressiyalanuvchi belgilar bo‘lsa, tezroq ko‘rsating; hushdan ketish yoki talvasa bo‘lsa, darhol 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Alomatlari
Qizlarda sakkiz yoshgacha ko‘krak bezlari kattalashishi, o‘g‘il bolalarda to‘qqiz yoshgacha moyaklar kattalashishi, qo‘ltiq ostida va qov sohasida tuk paydo bo‘lishi kuzatiladi. Bola tengdoshlaridan tez o‘sadi, ter hidi o‘zgaradi, teri yog‘lanadi. Qizlarda hayz boshlanishi ham erta bo‘lishi mumkin.
Qanday aniqlanadi
Endokrinolog bolaning o‘sish va jinsiy rivojlanish bosqichini ko‘rikda baholaydi. Gormonlar tahlili, qo‘l suyaklarining rentgeni (suyak yoshi), tos a’zolari va qorin bo‘shlig‘i ultratovushi, ba’zan miya magnit-rezonans tasviri o‘tkaziladi. Maqsad sababni aniqlash.
Davolash yondashuvi
Davolash sababga qarab endokrinolog tomonidan tanlanadi. Ayrim hollarda faqat kuzatuv yetarli, ba’zilarida balog‘at jarayonini to‘xtatuvchi maxsus davo kerak bo‘ladi. Boshqa kasallik (o‘sma, bez kasalliklari) topilsa, shunga mos mutaxassislar davolaydi. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa, bola dastlab tez o‘sib, suyak o‘sish zonalari erta yopilgani uchun keyinchalik past bo‘yli qolishi mumkin. Ruhiy qiyinchiliklar, tengdoshlardan farq qilishdan uyalish va xulq muammolari paydo bo‘lishi mumkin.
Sababi
Ko‘pincha (ayniqsa qizlarda) sabab aniqlanmaydi: gipotalamus va gipofiz gormonlari me’yordan erta ishga tushadi. Kamroq miya o‘smalari, jarohat, infeksiya, tuxumdon yoki buyrak usti bezi kasalliklari sabab bo‘ladi; semizlik xavfni oshiradi.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Bolaning o‘sishi va rivojlanishini muntazam kuzatish, ortiqcha vaznning oldini olish, gormonal ta’sirli moddalar va noma’lum krem-vositalardan saqlanish, belgi payqalsa endokrinologga erta murojaat qilish.
Qanchalik uchraydi
Ko‘proq qizlarda uchraydi va maktabgacha, boshlang‘ich maktab yoshida boshlanadi; sababi ko‘pincha gormonal, ba’zan markaziy asab tizimi bilan bog‘liq.
Kutiladigan natija
Sababiga qarab, davolash bilan jinsiy rivojlanishni sekinlashtirish va o‘sishni nazorat qilish mumkin. Uzoq muddatli endokrinolog kuzatuvi talab etiladi; erta aniqlansa, oqibat yaxshiroq bo‘ladi.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Bolalar endokrinologi
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Gipofizar nanizm (Bolalar mittiligi / O‘sish gormoni tanqisligi) · Kechikkan jinsiy balog‘at · Tug‘ma buyrak usti bezi giperplaziyasi (ADGS)