Pediator.uz

Bolalar endokrinologiyasi · MKB-10: E23.0

Gipofizar nanizm (Bolalar mittiligi / O‘sish gormoni tanqisligi)

Tayyorladi: shifokorTuri: ta’lim ma’lumoti, klinik ko‘rsatma emasPortal versiyasi: 2026-10-06

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Bola bir yilda juda kam o‘sayotgan yoki tengdoshlaridan sezilarli past bo‘lsa, endokrinologga rejali murojaat qiling. Bosh og‘rig‘i yoki ko‘rish buzilishi qo‘shilsa, shu kuni shifokorga boring. DARHOL 103 yoki 112: holsizlik bilan hushning susayishi, tutqanoq, bolani uyg‘otib bo‘lmasligi, qayta-qayta qusish va ichimlik icholmaslik.

Alomatlari

Bola tengdoshlariga qaraganda ancha past bo‘yli bo‘ladi va yil davomida o‘sishi juda sekin, bo‘y o‘sishining grafikdagi chizig‘i me’yordan pastga tushib boradi. Tana tuzilishi mutanosib, ammo bola o‘z yoshidan kichik ko‘rinadi, yuzi yosh bolaniki kabi yumaloq bo‘lishi mumkin. Tishlar va suyaklarning yetilishi kechikadi, balog‘at kechroq boshlanadi. Ba’zi bolalarda qand miqdori pasayib ketishi kuzatiladi.

Qanday aniqlanadi

Shifokor bola bo‘yi va vaznini muntazam o‘lchab, o‘sish grafigi bilan solishtiradi, ota-onalarning bo‘yi ham inobatga olinadi. Qo‘l suyaklari rentgeni suyak yoshini aniqlaydi. Maxsus gormonal qon tahlillari va rag‘batlantiruvchi sinovlar o‘sish gormoni yetishmasligini tasdiqlaydi. Gipofiz sohasini ko‘rish uchun miya MRT tekshiruvi o‘tkaziladi.

Davolash yondashuvi

Bolalar endokrinologi uzoq muddatli davo rejasini tuzadi va bolaning o‘sish ko‘rsatkichlarini muntazam kuzatadi. Davo qanchalik erta boshlansa, bola o‘zining o‘sish imkoniyatidan shunchalik to‘liq foydalanadi. Muhim jihatlar: to‘laqonli ovqatlanish, yetarli uyqu, jismoniy faollik va psixologik qo‘llab-quvvatlash. Davolashni shifokor belgilaydi.

Asoratlari

Davolanmasa, bola kattalikda juda past bo‘yli bo‘lib qoladi, suyak va mushaklar zaif rivojlanadi, yog‘ almashinuvi buziladi. Tengdoshlar orasida o‘zini past his qilish, psixologik muammolar paydo bo‘lishi mumkin. Qon qandining pasayishi chaqaloq va kichik bolalarda xavfli bo‘lishi mumkin.

Sababi

Gipofiz bezida o‘sish (somatotrop) gormoni yetarli ishlab chiqarilmasligi; u tug‘ma bo‘lishi yoki gipofiz sohasidagi boshqa kasallik yoki shikast bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Oldini olish

Aniq oldini olish usuli yo‘q. Bolaning bo‘y o‘sishini muntazam o‘lchab borish va o‘sish me’yoridan orqada qolsa, endokrinologga erta murojaat qilish tashxisni erta qo‘yish imkonini beradi.

Qanchalik uchraydi

Bolalarda kam uchraydigan holat; odatda maktabgacha yoki maktab yoshida bo‘y o‘sishi sekinlashganda aniqlanadi.

Kutiladigan natija

Erta aniqlansa va davolansa, o‘sish sezilarli yaxshilanishi mumkin, ammo davolash uzoq davom etadi. Natija davolash boshlangan vaqtga va kasallik sababiga bog‘liq; endokrinolog nazorati kerak.

Qaysi mutaxassis ko‘radi

Bolalar endokrinologi

Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.

Portalda ochish Emlash taqvimi

Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Erta jinsiy balog‘at (PPPR) · Kechikkan jinsiy balog‘at · Tug‘ma buyrak usti bezi giperplaziyasi (ADGS)

← Gingivit (Bolalar milki qonashi va yallig‘lanishi)Gipotireoz (Tug‘ma qalqonsimon bez yetishmovchiligi) →