Bolalar endokrinologiyasi · MKB-10: E30.0
Kechikkan jinsiy balog‘at
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Qizlarda 13 yoshgacha, o‘g‘il bolalarda 14 yoshgacha balog‘at belgilari boshlanmasa yoki hayz 15-16 yoshgacha kelmasa, endokrinologga rejali murojaat qiling. Bosh og‘rig‘i, ko‘rish buzilishi yoki sezilarli ozish qo‘shilsa, shu kuni shifokorga boring. DARHOL 103 yoki 112: kuchli holsizlik bilan hushning susayishi, tutqanoq, to‘xtamayotgan qusish.
Alomatlari
Qizlarda sut bezlarining o‘sishi, o‘g‘il bolalarda yorg‘oq va moyak kattalashishi yoshiga nisbatan juda kech boshlanadi yoki umuman kuzatilmaydi. Qizlarda hayz ko‘rish kechikadi, o‘g‘il bolalarda ovoz o‘zgarmaydi, qo‘ltiq va qov sohasida tuklar paydo bo‘lmaydi. Bola tengdoshlaridan past bo‘yli ko‘rinishi, bo‘y o‘sishining 'sakrashi' kuzatilmasligi mumkin. Ba’zan hid sezish pasayadi.
Qanday aniqlanadi
Shifokor bolaning o‘sish va balog‘at bosqichlarini jismoniy ko‘rik bilan baholaydi, oiladagi balog‘at yoshiga ham e’tibor beradi. Qo‘l suyaklari rentgeni suyak yoshini ko‘rsatadi, gormonal qon tahlillari balog‘atni boshqaruvchi tizim holatini aniqlaydi. Kerak bo‘lsa, ichki jinsiy a’zolar ultratovushi, miya MRT va genetik tekshiruvlar buyuriladi.
Davolash yondashuvi
Ko‘p hollarda balog‘at oiladagi konstitutsional kechikish bo‘lib, endokrinolog uni kuzatib boradi. Sababi boshqa kasallik (gormonal, genetik, surunkali kasallik, ovqatlanish yetishmasligi) bo‘lsa, shunga mos davo rejalashtiriladi. Bola uchun to‘laqonli ovqatlanish, uyqu, me’yoriy jismoniy faollik va psixologik qo‘llab-quvvatlash muhim. Davolashni shifokor belgilaydi.
Asoratlari
Davolanmasa, suyak mustahkamligi pasayishi, bo‘y o‘sishining buzilishi va keyinchalik bepushtlik xavfi paydo bo‘lishi mumkin. Tengdoshlaridan farq qilish sababli bolada o‘ziga ishonchsizlik, xijolat va ruhiy muammolar kuzatilishi mumkin. Shuning uchun o‘z vaqtida aniqlash muhim.
Sababi
Ko‘pincha oilaviy (konstitutsional) kechikish; kamroq hollarda gormonal yoki genetik kasalliklar, surunkali kasalliklar, ovqatlanish yetishmasligi.
Oldini olish
Aniq oldini olish usuli yo‘q. Bola to‘g‘ri ovqatlanishi, surunkali kasalliklari nazorat qilinishi va o‘sish ko‘rsatkichlarining muntazam kuzatilishi muhim; erta aniqlash uchun endokrinolog ko‘rigi kerak.
Qanchalik uchraydi
Ko‘proq o‘smirlik davrida aniqlanadi; ko‘pincha oilaviy konstitutsion kechikish bo‘lib, ba’zan surunkali kasallik yoki gormonal sabablar bilan bog‘liq.
Kutiladigan natija
Oilaviy kechikishda balog‘at odatda keyinroq o‘z vaqtida boshlanadi. Boshqa sabablarda natija asosiy sababga va davo boshlanish vaqtiga bog‘liq.
Qaysi mutaxassis ko‘radi
Bolalar endokrinologi
Ma’lumot ta’lim uchun. Tibbiy maslahat emas; tashxis va davolashni shifokor belgilaydi. Shoshilinch holatda 103 yoki 112 ga qo‘ng‘iroq qiling.
Portalda ochish Emlash taqvimi
Shu yo‘nalishdagi boshqa mavzular:
Erta jinsiy balog‘at (PPPR) · Gipofizar nanizm (Bolalar mittiligi / O‘sish gormoni tanqisligi) · Tug‘ma buyrak usti bezi giperplaziyasi (ADGS)